Το χαρισματικό έργο της Νεφέλης Παπαδημούλη θα μπορούσε να αποτελεί το πλέον ενδεδειγμένο υπόδειγμα νέου καλλιτέχνη του Metamodernism στην Ελλάδα. Είναι μια καλλιτέχνης που προχωρά πειραματιζόμενη συνεχώς με πολλά μέσα παράγοντας αυθεντικό και πρωτογενές έργο, με ευθυκρισία, πάθος, στόχο κι όραμα. Με μια τίμια, ανεξαγόραστη ματιά στην πρόσφατη πολιτική μας Ιστορία , χρησιμοποιεί την “επαναδιαπραγμάτευση του τραύματος” αξιοποιώντας την ιαματική ιδιότητα της τέχνης, για να οδηγηθεί -αξιοποιώντας νοτισμένες σοφία αύρες παλαιότερων καλλιτεχνών- σε ένα έργο πρωτόλειο και πραγματικά ελπιδοφόρο για την τέχνη. Κι όλα αυτά με μια τόλμη παραγωγής νέου Λόγου και Έργου, χωρίς μιμήσεις και Postmodern κυνικές “οικειοποιήσεις” έργων άλλων καλλιτεχνών. Η εννοιακότητα της Παπαδημούλη ενυπάρχει ως προβληματισμός νοήματος κι όχι ως εντυπωσιασμός και φανφάρα. Άλλωστε το αξιακό της σύστημα αντλείται απο στόφες καλλιτεχνών όπως ο Κουνέλλης. Ενυπάρχει επίγνωση της Ιστορίας και του χρέους της ως καλλιτέχνη απέναντι στην καθημαγμένη ελληνική κοινωνία.

Υπάρχει νοιάξιμο στα πολιτικά της έργα και ευθεία αποκάλυψη του κοινωνικού πόνου. Την ίδια στιγμή ο Νεορομαντισμός της την οδηγεί σε μια ποιητικότητα στην γραφή. Σε ένα στιγμιαίο ή και διαρκές όραμα που καλλιεργεί συνειδητά. Η αρχιτεκτονική που σπούδασε στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο της έμαθε το μέτρο και την αποτελεσματική φόρμα στις εγκαταστάσεις. Οι μετέπειτα σπουδές της στην École Νationale Supérieure des Beaux-Arts de Paris της μετάγγισε το γόνιμο αξιακό της σύστημα στην τέχνη. Έννοιες όπως η ετερότητα, η ταυτότητα, η εξέγερση, το εφήμερο, “ο χώρος ανάμεσα” και ο “δυνητικός χώρος” αποτελούν κεντρικούς άξονες της δουλειάς της.
Έργα της έχουν παρουσιαστεί σε αρκετές ομαδικές εκθέσεις στην Ελλάδα και κυρίως στο εξωτερικό. Ενδεικτικά, Havana Biennial (2015), Istanbul Modern (2015), Musée de la Chasse et de la Nature (2016), Λούβρο, (2016), Biennale Θεσ/νίκης (2017) κλπ. Η συνέντευξη που ακολουθεί έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον καθώς ξεδιπλώνεται η σκέψη και το work on process ενός πραγματικά δημιουργικού μυαλού και μιας ταλαντούχας προσωπικότητας.
Συνέντευξη : Βασιλίκα Σαριλάκη

Βασιλίκα Σαριλάκη. Νεφέλη, βλέποντας το έργο σου θάλεγε κανείς πως είσαι καθαρή εκπρόσωπος της γενιάς του metamodernism. Χαρακτηριστικά αυτής της γενιάς είναι πως κάνει μια υπέρβαση απόψεων του postmodern το οποίο χαρακτηριζόταν από την αποδόμηση, την ειρωνεία, τον σχετικισμό, τον κυνισμό, την μίξη στυλ και την απόρριψη των μεγάλων αφηγήσεων. Από το 2008 και μετά που ξεκίνησε η διεθνής οικονομική κρίση αναδύεται σε κάποιους νεότερους καλλιτέχνες μια λαχτάρα για την ανανοηματοδότηση της τέχνης, για ειλικρινή και εποικοδομητική έκφρασή της, για μια νέα δημιουργικότητα που συμπεριλαμβάνει την ελπίδα, τον νεορομαντισμό, τις αφηγήσεις και την αναζήτηση δράσης σε κοινότητες. Βλέπω πως όλα αυτά τα στοιχεία χαρακτηρίζουν το έργο σου. Ποια είναι η άποψή σου;
Νεφέλη Παπαδημούλη. Νομίζω ότι βρισκόμαστε σε μία εποχή όπου τα δεδομένα έχουν μετατραπεί σε σχέση με τις εποχές που άνθισε το modern ή το postmodern και μεταλλάσσονται συστηματικά με ταχύτατους ρυθμούς. Σίγουρα, η περίοδος στην οποία ζούμε, είναι μια εποχή όπου παρατηρούμε το τέλος των «μεγάλων αφηγήσεων» που χαρακτήρισαν τον 20ο αιώνα ενώ την ίδια στιγμή τα απόλυτα και κυριαρχικά ιδεολογικά συστήματα απέτυχαν να δώσουν λύσεις. Μια εποχή δηλαδή στην οποία το μέλλον και το παρόν δεν μπορούν να περιγραφούν πλέον με μία ή μερικές μόνο συνθηματικές φράσεις.Επιπλέον, ως φοιτητές κι ως καλλιτέχνες, μεγαλώσαμε σε μια εποχή που μας δίδασκαν συστηματικά στα σχολεία «το τέλος της τέχνης» ενώ εμείς διαπιστώναμε ότι τώρα η τέχνη απλώς ξεκινάει ξανά.

Παράλληλα, στον 21ο αιώνα όπου πλέον η προφητεία του Beuys “Everybody is an artist” έχει πραγματωθεί κι ο καθένας έχει πρόσβαση σε μηχανήματα ή προγράμματα δημιουργίας εικόνων ή υλικά κι όπου ή τεχνολογία έχει εξελιχθεί πάρα πολύ, η έννοια της «κατασκευής» έχει αλλάξει. Σίγουρα, αυτά τα νέα δεδομένα έφεραν ανακατατάξεις στον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τι είναι τέχνη αλλά και στον τρόπο με τον οποίο δημιουργούμε.
Οι καλλιτέχνες κλήθηκαν να πάρουν στάση πρακτικά μέσα από τα έργα τους. Σήμερα λοιπόν, έχω παρατηρήσει πως υπάρχουν δύο επικρατούσες κατευθύνσεις. Υπάρχουν οι καλλιτέχνες που κατά κύριο λόγο υιοθετούν αυτά τα νέα εργαλεία παραγωγής και μεταφέρονται από τα φυσικά αντικείμενα σε εικονικά (virtual) περιβάλλοντα και οι άλλοι που αντιλαμβάνονται τις μηχανές ως ανταγωνιστικά εργαλεία δημιουργίας και ως εκ τούτου στρέφονται στην μαεστρία της ανθρώπινης χειρονομίας και στην δεξιοτεχνία προσπαθώντας να αναδείξουν την σημασία, την μοναδικότητα και την ποιητικότητα της.

Β. Σ. Έχεις δίκιο. Όντως υπάρχει ένας δυισμός. Επίσης οι καλλιτέχνες του metamodernism θεωρούν πως η εποχή μας χαρακτηρίζεται από μια ταλάντωση μεταξύ εκδοχών του μοντερνισμού και του postmodern. Φλερτάρουν ωστόσο με την ιδέα - και τα καταφέρνουν τελικά- να παράγουν κάτι τρίτο που τώρα κυοφορείται. Σ΄ αυτό συμπεριλαμβάνεται η μεγάλη επέκταση της δημόσιας τέχνης, που κι εσένα σε έχει απασχολήσει, αλλά και της διαδραστικότητας στην τέχνη. Επίσης η επιστροφή στην πολιτική τέχνη που πρόσφατα είδαμε και στην Documenta 14, έστω και με έναν αφελή, ανθρωπολογικό χαρακτήρα. Εσύ πως σχετίζεσαι μ’ αυτά;
Υπάρχει νοιάξιμο στα πολιτικά της έργα και ευθεία αποκάλυψη του κοινωνικού πόνου. Την ίδια στιγμή ο Νεορομαντισμός της την οδηγεί σε μια ποιητικότητα στην γραφή. Σε ένα στιγμιαίο ή και διαρκές όραμα που καλλιεργεί συνειδητά. Η αρχιτεκτονική που σπούδασε στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο της έμαθε το μέτρο και την αποτελεσματική φόρμα στις εγκαταστάσεις. Οι μετέπειτα σπουδές της στην École Νationale Supérieure des Beaux-Arts de Paris της μετάγγισε το γόνιμο αξιακό της σύστημα στην τέχνη. Έννοιες όπως η ετερότητα, η ταυτότητα, η εξέγερση, το εφήμερο, “ο χώρος ανάμεσα” και ο “δυνητικός χώρος” αποτελούν κεντρικούς άξονες της δουλειάς της.
Έργα της έχουν παρουσιαστεί σε αρκετές ομαδικές εκθέσεις στην Ελλάδα και κυρίως στο εξωτερικό. Ενδεικτικά, Havana Biennial (2015), Istanbul Modern (2015), Musée de la Chasse et de la Nature (2016), Λούβρο, (2016), Biennale Θεσ/νίκης (2017) κλπ. Η συνέντευξη που ακολουθεί έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον καθώς ξεδιπλώνεται η σκέψη και το work on process ενός πραγματικά δημιουργικού μυαλού και μιας ταλαντούχας προσωπικότητας.
Συνέντευξη : Βασιλίκα Σαριλάκη
Βασιλίκα Σαριλάκη. Νεφέλη, βλέποντας το έργο σου θάλεγε κανείς πως είσαι καθαρή εκπρόσωπος της γενιάς του metamodernism. Χαρακτηριστικά αυτής της γενιάς είναι πως κάνει μια υπέρβαση απόψεων του postmodern το οποίο χαρακτηριζόταν από την αποδόμηση, την ειρωνεία, τον σχετικισμό, τον κυνισμό, την μίξη στυλ και την απόρριψη των μεγάλων αφηγήσεων. Από το 2008 και μετά που ξεκίνησε η διεθνής οικονομική κρίση αναδύεται σε κάποιους νεότερους καλλιτέχνες μια λαχτάρα για την ανανοηματοδότηση της τέχνης, για ειλικρινή και εποικοδομητική έκφρασή της, για μια νέα δημιουργικότητα που συμπεριλαμβάνει την ελπίδα, τον νεορομαντισμό, τις αφηγήσεις και την αναζήτηση δράσης σε κοινότητες. Βλέπω πως όλα αυτά τα στοιχεία χαρακτηρίζουν το έργο σου. Ποια είναι η άποψή σου;
Νεφέλη Παπαδημούλη. Νομίζω ότι βρισκόμαστε σε μία εποχή όπου τα δεδομένα έχουν μετατραπεί σε σχέση με τις εποχές που άνθισε το modern ή το postmodern και μεταλλάσσονται συστηματικά με ταχύτατους ρυθμούς. Σίγουρα, η περίοδος στην οποία ζούμε, είναι μια εποχή όπου παρατηρούμε το τέλος των «μεγάλων αφηγήσεων» που χαρακτήρισαν τον 20ο αιώνα ενώ την ίδια στιγμή τα απόλυτα και κυριαρχικά ιδεολογικά συστήματα απέτυχαν να δώσουν λύσεις. Μια εποχή δηλαδή στην οποία το μέλλον και το παρόν δεν μπορούν να περιγραφούν πλέον με μία ή μερικές μόνο συνθηματικές φράσεις.Επιπλέον, ως φοιτητές κι ως καλλιτέχνες, μεγαλώσαμε σε μια εποχή που μας δίδασκαν συστηματικά στα σχολεία «το τέλος της τέχνης» ενώ εμείς διαπιστώναμε ότι τώρα η τέχνη απλώς ξεκινάει ξανά.
Παράλληλα, στον 21ο αιώνα όπου πλέον η προφητεία του Beuys “Everybody is an artist” έχει πραγματωθεί κι ο καθένας έχει πρόσβαση σε μηχανήματα ή προγράμματα δημιουργίας εικόνων ή υλικά κι όπου ή τεχνολογία έχει εξελιχθεί πάρα πολύ, η έννοια της «κατασκευής» έχει αλλάξει. Σίγουρα, αυτά τα νέα δεδομένα έφεραν ανακατατάξεις στον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τι είναι τέχνη αλλά και στον τρόπο με τον οποίο δημιουργούμε.
Οι καλλιτέχνες κλήθηκαν να πάρουν στάση πρακτικά μέσα από τα έργα τους. Σήμερα λοιπόν, έχω παρατηρήσει πως υπάρχουν δύο επικρατούσες κατευθύνσεις. Υπάρχουν οι καλλιτέχνες που κατά κύριο λόγο υιοθετούν αυτά τα νέα εργαλεία παραγωγής και μεταφέρονται από τα φυσικά αντικείμενα σε εικονικά (virtual) περιβάλλοντα και οι άλλοι που αντιλαμβάνονται τις μηχανές ως ανταγωνιστικά εργαλεία δημιουργίας και ως εκ τούτου στρέφονται στην μαεστρία της ανθρώπινης χειρονομίας και στην δεξιοτεχνία προσπαθώντας να αναδείξουν την σημασία, την μοναδικότητα και την ποιητικότητα της.
Β. Σ. Έχεις δίκιο. Όντως υπάρχει ένας δυισμός. Επίσης οι καλλιτέχνες του metamodernism θεωρούν πως η εποχή μας χαρακτηρίζεται από μια ταλάντωση μεταξύ εκδοχών του μοντερνισμού και του postmodern. Φλερτάρουν ωστόσο με την ιδέα - και τα καταφέρνουν τελικά- να παράγουν κάτι τρίτο που τώρα κυοφορείται. Σ΄ αυτό συμπεριλαμβάνεται η μεγάλη επέκταση της δημόσιας τέχνης, που κι εσένα σε έχει απασχολήσει, αλλά και της διαδραστικότητας στην τέχνη. Επίσης η επιστροφή στην πολιτική τέχνη που πρόσφατα είδαμε και στην Documenta 14, έστω και με έναν αφελή, ανθρωπολογικό χαρακτήρα. Εσύ πως σχετίζεσαι μ’ αυτά;
Συνεχίστε εδώ: theartnoise.blogspot.gr
Πηγή
0 σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου